Hordhac
Sannadka 2026 wuxuu calaamad u yahay isbeddel weyn oo ku yimid hannaanka dhaqaalaha iyo tamarta ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Ka dib qorsheyn muddo qaadatay iyo sahan cilmiyeed oo qoto dheer, dowladda Soomaaliya oo kaashanaysa dowladda aan walaalaha nahay ee Turkiga, ayaa si rasmi ah u bilaabaya qodista ceelashii ugu horreeyay ee shidaalka ee ku yaalla badda (offshore). Tallaabadan ayaa qayb ka ah heshiiskii taariikhiga ahaa ee iskaashiga difaaca iyo dhaqaalaha ee la saxiixay sannadkii 2024, kaas oo hadda u gudbay wejigii wax-soo-saarka iyo fulinta dhabta ah.
Jidka loo soo maray 2026
Tan iyo markii maraakiibta sahanka ee Turkiga, sida Oruç Reis, ay bilaabeen xog-ururinta dhawaaqyada (seismic surveys) ee badda Soomaaliya intii u dhaxeysay 2024 iyo 2025, natiijooyinka soo baxay waxay muujiyeen rajo aad u sarreysa. Xogta farsamo ee la ururiyay ayaa tilmaamtay in dhowr baloog (blocks) oo ku yaalla badweynta Hindiya ay leeyihiin kayd shidaal iyo gaas oo aad u ballaaran.
Sannadkan 2026, waxaa dekedaha Soomaaliya soo gaaray maraakiibta waaweyn ee qodista (drillships) ee ay leedahay shirkadda TPAO (Turkish Petroleum Corporation). Hawlgalkan ma aha oo kaliya mid ganacsi, balse waa mid aqooneed oo lagu dhisayo awoodda farsamo ee aqoonyahannada Soomaaliyeed ee ku takhasusay batroolka.
Saameynta Dhaqaalaha iyo Horumarka
Bilaabashada qodista shidaalka waxay leedahay faa’iidooyin dhinacyo badan taabanaya:
- Madaxbannaanida Tamarta: Soomaaliya waxay u gudbaysaa waddan soo saarta tamarta halkii ay markii hore ka ahaan lahayd waddan dibadda kala soo dega. Tani waxay hoos u dhigi doontaa qiimaha korontada iyo shidaalka gudaha, taas oo dhiirrigelinaysa warshadaynta.
- Shaqo Abuur: Kumanaan dhallinyaro Soomaaliyeed ah ayaa hadda ka shaqeynaya qaybaha kala duwan ee silsiladda shidaalka, laga soo bilaabo farsamada gacanta illaa injineernimada sare, ka dib markii ay soo dhammaysteen tababaro caalami ah oo ay fududeeyeen labada dowladood.
- Dakhliga Qaranka: Saami-qaybsiga shidaalka ee u dhexeeya dowladda iyo shirkadaha maalgashiga ayaa loo isticmaali doonaa dhismaha kaabayaasha dhaqaalaha sida waddooyinka, isbitaallada, iyo dugsiyada, taas oo kor u qaadaysa fayo-qabka bulshada.
Caqabadaha iyo Maareynta Deegaanka
Dhinaca kale, qodista shidaalka badda dhexdiisa waxay u baahan tahay taxadar weyn. Dowladda Soomaaliya, iyadoo kaashanaysa khubaro caalami ah, waxay dejisay xeerar adag oo lagu ilaalinayo deegaanka badda (Marine Environment). Maaddaama badda Soomaaliya ay hodan ku tahay kalluunka, waxaa mudnaan la siinayaa in hawlgallada shidaalka aysan saameyn taban ku yeelan nolosha badda iyo dhaqaalaha bulshada kalluumeysatada ah.
Heshiiska 2026 wuxuu sidoo kale xoojinayaa amniga badda. Maraakiibta dagaalka ee Turkiga iyo Ciidanka Ilaalada Xeebaha Soomaaliya ayaa iska kaashanaya ilaalinta goobaha shidaalka laga qodayo, taas oo meesha ka saaraysa khatar kasta oo kaga iman karta burcad-badeed ama faragelin shisheeye.
Gunaanad
Soomaaliya waxay maanta taagan tahay albaabka barwaaqada. Qodista shidaalka ee bilaabanaysa 2026 ma aha oo kaliya soo saarid khayraad, ee waa dib u dhalashada qarannimada iyo awoodda dhaqaale ee Soomaaliya. Iskaashiga istaraatiijiyadeed ee kala dhexeeya Turkiga waa tusaale ku dayan mudan oo ku aaddan sida iskaashi laba-geesood ah uu u horseedi karo horumar waara.
Hadafka fog waa in Soomaaliya ay noqoto xarunta tamarta ee Geeska Afrika, iyadoo la adeegsanayo khayraadka badda si loogu adeego jiilalka hadda jooga iyo kuwa mustaqbalka. “Nabad iyo Caano” hadda waxay u isbeddelaysaa “Nabad, Caano, iyo Khayraad,” iyadoo dalku ku socdo dhabbihii lagu gaari lahaa Hiigsiga 2030.
